Projekt Erasmus, realizowany przez nasze liceum we współpracy z Friedrich-Dessauer-Gymnasium we Frankfurcie nad Menem, wykraczał daleko poza ramy tradycyjnej wymiany szkolnej. Stanowił on wieloetapowy proces edukacyjny, w
którym bezpośrednie spotkanie z innym krajem – jego historią, kulturą i codziennością – zostało świadomie połączone z intensywnym rozwijaniem kompetencji językowych oraz pracą o charakterze medialno-dziennikarskim.
Białystok – przestrzeń doświadczenia i pierwszych spotkań
Pierwsza część projektu odbyła się w Białymstoku, gdzie gościliśmy uczniów z Frankfurtu. Już od początku młodzież pracowała w międzynarodowych zespołach nad czterema zasadniczymi obszarami tematycznymi: rozwojem miasta,
pamięcią o Holokauście, różnorodnością kulturową oraz migracją. Uczniowie wcielali się w rolę młodych reporterów – formułowali pytania, przeprowadzali wywiady, przygotowywali krótkie materiały wideo oraz dokumentowali swoje
obserwacje, tworząc pierwsze elementy wspólnego filmu dokumentalnego.
W centrum uwagi znalazły się miejsca ukazujące wielowarstwową historię miasta: Pałac Branickich, żydowskie muzeum „The Place“ oraz Muzeum Pamięci Sybiru. Białystok jawił się jako przestrzeń, w której pamięć historyczna, wielokulturowość
i współczesna tożsamość pozostają ze sobą w ścisłym związku. Istotnym punktem odniesienia była także refleksja nad postacią Ludwika Zamenhofa i ideą porozumienia ponad granicami językowymi i narodowymi.
Podlasie – pamięć, różnorodność, dialog
Kolejne dni prowadziły nas poza Białystok. W Treblince i Tykocinie uczniowie mierzyli się z trudną pamięcią Zagłady, rozmawiali z przewodnikami i próbowali uchwycić znaczenie tych miejsc dla współczesnego rozumienia historii. Wizyta w
synagodze w Tykocinie oraz poznanie dziejów lokalnej społeczności żydowskiej unaoczniły wagę pamięci i odpowiedzialności.
Z kolei Supraśl i Kruszyniany otworzyły przed uczniami perspektywę wielokulturowego Podlasia. Kontakt z tradycją prawosławną, ikonografią oraz historią polskich Tatarów, a także rozmowy o pokojowym współistnieniu różnych religii,
stały się ważnym doświadczeniem poznawczym i społecznym.
Migracja jako doświadczenie współczesności
Ostatni dzień projektu w Białymstoku poświęcony był zagadnieniu migracji i funkcjonowaniu wschodniej granicy Unii Europejskiej. Spotkanie z niemieckojęzycznym funkcjonariuszem Straży Granicznej stworzyło sytuację autentycznej
komunikacji w języku niemieckim, wymagającą uważnego słuchania, precyzyjnego formułowania pytań oraz rozumienia złożonych kontekstów społecznych i politycznych.
Berlin – historia jako przestrzeń narracji
Druga część projektu rozpoczęła się w Berlinie. Zwiedzanie miasta stanowiło jednocześnie kontynuację pracy medialnej. Uczniowie przygotowywali krótkie wypowiedzi reporterskie i nagrania wideo w miejscach szczególnie ważnych dla historii
Niemiec i Europy: przy East Side Gallery, w Nikolaiviertel, przy Rotes Rathaus, na Alexanderplatz, przy Brandenburger Tor oraz w Reichstagu i jego szklanej kopule.
Szczególne znaczenie miała wizyta w Humboldt Forum i wystawa „Polacy w Berlinie – Wolność, Równość, Solidarność”, która pozwoliła spojrzeć na przemiany europejskie z perspektywy polskiej. Uzupełnieniem programu były Berliner Dom,
Neues Museum oraz katedra św. Jadwigi, związana z postacią Ignacego Krasickiego.
Frankfurt – demokracja, pamięć i przestrzeń miejska
Kolejny etap prowadził do Frankfurtu nad Menem. Dzięki oprowadzaniu przygotowanemu przez pana Lüderwaldta uczniowie poznali miejsca istotne dla historii miasta i rozwoju niemieckiej demokracji: Römer, Paulskirche, Frankfurter
Börse, Alte Oper, Kleinmarkthalle, Eiserner Steg, Gedenkstätte Börneplatz, Hauptwache, Zeil, Goethehaus oraz Frankfurter Dom.
Szczególnie poruszająca była wizyta w Muzeum Żydowskim, gdzie uczniowie pogłębili refleksję nad tematem „Holokaust i różnorodność kulturowa – między stratą a zyskiem”, konfrontując wiedzę szkolną z konkretnymi historiami ludzkimi.
Würzburg i Mainz – dziedzictwo i komunikacja
W Würzburgu uczniowie zetknęli się z kolejnym wymiarem dziedzictwa kulturowego – rezydencją wpisaną na listę UNESCO, twierdzą dominującą nad miastem oraz panoramą doliny Menu. W Mainz centralnym punktem programu było
Muzeum Gutenberga. Możliwość samodzielnego wydrukowania strony Biblii Gutenberga pozwoliła nie tylko zrozumieć znaczenie wynalazku druku, lecz także dostrzec jego związek z rozwojem komunikacji i przekazu medialnego.
Życie w rodzinach – doświadczenie codzienności
Istotnym wymiarem projektu było życie w rodzinach goszczących. Uczniowie nie tylko poznawali nowe miejsca, lecz także doświadczali codzienności drugiego kraju – rozmów, zwyczajów, życia szkolnego i rodzinnego. To właśnie ten aspekt
umożliwił nawiązanie trwałych relacji, które wykraczają poza ramy projektu. Już teraz planowane są kolejne prywatne spotkania i wizyty w okresie letnim.
Język jako narzędzie działania
Projekt odegrał szczególną rolę w rozwoju kompetencji językowych polskich uczniów. Język niemiecki funkcjonował jako realne narzędzie komunikacji – w rodzinach, podczas wywiadów, prezentacji, nagrań oraz w kontaktach
międzynarodowych. Szczególnie intensywnie rozwijana była kompetencja mówienia, kluczowa dla egzaminu DSD II oraz przyszłych studiów w Niemczech.
Szkoła partnerska i wymiana doświadczeń
Zwieńczeniem projektu był dzień spędzony w Friedrich-Dessauer-Schule w dzielnicy Höchst. Uczniowie uczestniczyli w zajęciach, pracowali nad prezentacjami i przedstawili wyniki swojej pracy podczas wspólnego spotkania Erasmus z
udziałem młodzieży z kilku krajów europejskich. Szczególnie poruszające było spotkanie z byłym uczniem szkoły, który opowiedział o swojej drodze migracyjnej, procesie integracji oraz doświadczeniu uczestnictwa w życiu demokratycznym.
Trwałe efekty i perspektywy
Trwałym rezultatem projektu będzie wspólny film dokumentalny, powstały na podstawie materiałów nagranych w Polsce i w Niemczech. Dokumentuje on nie tylko przebieg projektu, lecz także proces uczenia się – językowego, medialnego i
społecznego.
Poniżej zamieszczona strona internetowa stanowi wprowadzenie do naszego projektu Erasmus oraz przybliża sposób
pracy zespołu DSD w naszej szkole.
https://2loerasmus2025.my.canva.site/
Projekt pokazał, że europejska edukacja realizuje się przede wszystkim poprzez spotkanie, dialog i wspólne działanie.
Uczniowie poznali historię, kulturę i codzienność dwóch krajów, rozwinęli swoje kompetencje językowe i medialne, a przede wszystkim zbudowali relacje, które mają szansę trwać znacznie dłużej niż sam projekt.
W listopadzie 2026 roku planowana jest kolejna edycja wymiany z Frankfurtem, w ramach której podjęte tematy zostaną pogłębione poprzez konkretne przykłady i historie rodzinne – ponownie z wykorzystaniem różnorodnych form
dziennikarskich i kreatywnych.
Będzie nam bardzo miło, jeśli zechcecie współtworzyć kolejną edycję tego projektu!
